Manchester United-fans die worden opgejaagd door verbitterde Arsenal-supporters. Een scene die zo zou passen in de lange Engelse traditie van voetbalhooligans. In dit geval is echter Addis Ababa de plaats van handeling. Na de verloren halve finale in de Champions League tegen Manchester sloegen bij de Arsenal-supportes de stoppen door, met een dode tot gevolg.
De bovenstaande gebeurtenis staat niet op zichzelf. Er zijn de afgelopen jaren al enkele honderden gewonden gevallen na Engelse voetbalwedstrijden, vertelt lokale journalist Girma (26). “De meeste mensen hebben geen geld voor een abonnement op de satellietzender. Zij komen samen in een café, bar of toonzaal om daar de wedstrijden op een tv te kijken. Zijn er fans van beide partijen dan kunnen er makkelijk problemen ontstaan.” Girma vertelt dat men er bij cafés wel rekening mee houdt. Bij grote wedstrijden met veel fans van beide partijen worden de fans van elkaar gescheiden. “Aan de ene kant van de zaal zitten dan de fans van bijvoorbeeld Manchester en aan de andere zijde van Arsenal. Soms zet men ze ook wel eens in andere kamers. Maar als iemand kwaad wil, slaat de vlam zo in de pan.”
De voetbalgekte is ontstaan toen de Zuid-Afrikaanse satellietzender DStv de Ethiopische markt eind jaren negentig betrad. Met hun sterke focus op de Premier League en steeds meer rechtstreekse vertoningen heeft het Engelse voetbal hier een enorme boost gekregen. De meeste belangstelling genieten Arsenal en Manchester die destijds de dienst uitmaakten in de competitie. “Ik herinner me de finale tussen Bayern München en Man United in de Champions League van 1999 nog goed”, zegt Abebe (30). “Manchester won deze wedstrijd in de laatste minuut, fantastisch! Vanaf dat moment was ik verkocht.”
Iyob (26) vertelt eenzelfde verhaal toen hij in het begin van 2000 Arsenal voor het eerst zag. “Het spel zag er zo verzorgd en mooi uit, tientallen malen beter dan het voetbal hier.” Iyob heeft geen hoge pet op van het Ethiopische voetbal. Hij vergelijkt het met een dood lichaam dat je probeert tot leven te wekken met een naald. “Ons voetbal wordt nooit meer wat.” Het povere nationale niveau is volgens hem de reden dat het Engelse voetbal zo groot is geworden. Girma knikt instemmend toe. “Weet je wat onze minister-president ooit heeft gezegd. ‘It’s better to grow crops on the field of the stadium than play football there.’ Dat zegt genoeg over de status van het Ethiopische voetbal.”
Dat verklaart nog niet het ontstaan van de rellen. Girma schrijft het toe aan de beleving van het voetbal. “Sommigen gaan zo op in het spelletje dat het lijkt alsof ze een religie belijden. Tel daarbij de frustraties over het dagelijkse leven op en je hebt genoeg reden voor een gevecht.” Abebe laat een heel ander licht op de zaak schijnen. Hij haalt de beladen wedstrijd tussen Manchester United en Arsenal in september 2003 aan, waarbij zowel de spelers als de coaches zich aan het eind misdroegen. “De spelers gedroegen zich tot dan toe altijd netjes op het veld, ondanks de rivaliteit. Maar na deze wedstrijd was dat voorgoed over. Ik denk dat dit is overgeslagen op de mensen hier.” Waar de waarheid ligt kan niemand zeggen, maar het blijft wel opmerkelijk dat het überhaupt gebeurt en een blijvend probleem is.
De namen van de personen in dit artikel zijn gefingeerd voor hun eigen veiligheid.
Budgetvluchten
