Checkpointje hier, checkpointje daar

In totaal ben ik zo'n zeven checkpoints gepasseerd, waarbij twee bij de Dode Zee en de overige vijf in het uiterste noorden van het land. Vervelend zijn ze gelukkig zelden. Bij twee checkpoints mocht ik direct doorrijden en bij drie werd mij alleen wat quasi-informatieve vragen gesteld. Volgens mij zijn de militairen zo verveeld dat ze maar wat vragen stellen om tenminste nog iets te doen te hebben. Ze worden meestal met een glimlach gesteld, zodat je jezelf eigenlijk meteen op je gemak voelt. Zulke controles zou je haast niet meer serieus nemen.

Serieuze business
Laat er echter geen misverstand over bestaan, het is wel degelijk serieuze business. Bij alle checkpoints zijn meerdere militairen aanwezig en vaak staat in een hoekje een zandkleurige Hummer met machinegeweer op het dak geparkeerd. Op de flanken van de bergen bij de Dode Zee staan bovendien diverse torentjes vanwaar men met telescopen de Israelische zijde in de gaten houdt. Dat er wel degelijk enige spanning is, wordt merkbaar in de buurt van Umm Qais. Bij de rits controleposten daar, aan de overzijde van de Golanhoogte, moet ik tweemaal mijn paspoort laten zien. Bij een van de twee kreeg ik ook wat meer vervelende vragen over wat ik daar deed. Misschien was het omdat op de achterbank van mijn huurauto een fotocamera lag. De militair die mij ondervroeg, merkte deze op en vroeg mij onvriendelijk om deze meteen weg te stoppen. Ik mocht hier beslist geen foto's maken.

Wachttorens bij monumenten
Eenmaal bij Umm Qais breng ik een bezoek aan de redelijk goed bewaarde ruines van Gadara. Ooit was dit één van de tien steden die de vermaarde Decapolis vormden. Wat mij vrij snel opvalt is dat op het terrein een wachttoren staat. Een vrij simpel ding dat, ietwat weg van de oude Romeinse straat, achter de paar overgebleven zuilen van een tempel staat. Ik kon niet goed zien of er iemand in dit hokje zat en of deze nog daadwerkelijk gebruikt wordt. Ik vermoed van wel, daar het ijzeren hutje er nog te goed uitzag. Ik zag geen roestplekken en het leek goed onderhouden.

Na Umm Qais ben ik vandaag, veel verder landinwaarts, de magnifieke resten van Gerasa (Jerash) gaan bekijken. Hier staat eveneens een wachttorentje op het terrein, vrij vlak achter het westelijke theater. Net als in Umm Qais lijkt de toren in eerste instantie niet gebruikt te worden. Later zie ik echter enige beweging. Een militair staat op, zoekt iets en gaat weer zitten nadat hij gevonden heeft wat hij zocht. Ik kijk nog eens goed naar de toren en zie dat in een hoekje een automatische geweer staat opgesteld. De loop van het geweer staat gericht op het veld met de archeologische resten. Ik ben blijkbaar de enige die het opmerkt, want een groep Fransen trekt voorbij zonder ook maar naar de toren te kijken. Laat staan dat ze er iets van zeiden. Ik vertel het tegen één van hen, een oudere man, en wijs hem het machinegeweer. "Interesting, well this is an explosive region you know", reageert hij laconiek en wandelt rustig verder naar zijn groep.

Onprettig gevoel
Mij doet het toch wat meer dan deze Fransman. Ik vraag mij af of het wel nodig is om dit soort torens op dit soort plekken neer te zetten, en zeker zo in het zicht. Het geeft mij nou niet bepaald een prettig gevoel. Bij Bethany-beyond-the-Jordan, vlak voor de rivier de Jordaan in de Dode Zee uitmondt, vond ik het ook al vreemd om verplicht met een bus naar de plek te worden gebracht waar Jezus door Johannes de Doper zou zijn gedoopt. De gids in de bus deed zich er makkelijk vanaf door enkel te melden dat het hier een militaire zone betreft. Bijzonder vreemd is dat in deze militaire zone allemaal kerken verrijzen (oké, niet vreemd vanuit reigieus perspectief maar toch). Er staan twee Grieks-Orthodoxe kerken, een Armeense kerk een Koptische kerk en een Russisch-Orthodoxe kerk, allemaal pas redelijk recent opgetrokken. Aan een Rooms-Katholieke wordt nog gebouwd. Dat geeft zo'n plek gelijk een hele dubbele laag, net zoals je ook en dubbel gevoel krijgt bij het zien van wachttorens bij belangrijke monumenten. Misschien is dit gewoon het gezicht van het Midden-Oosten, maar ik zou er niet aan willen wennen.